1.
یکی از رایج ترین مباحثه ها و مناظره ها در طول تاریخ بشر، مناظره بین متدینین و غیر متدینین بوده است
بحث هایی مثل اثبات خدا، اثبات نیاز به دین ،ریشه های تاریخی ادیان از جمله بحث های جدی میان این دو گروه بوده و هست و به نظر می رسد خواهد بود. در این میان در خیلی از مواقع بحث ها به بن بست رسیده و استدلالات هیچ کدام یک از طرفین بر دیگری غلبه نکرده و مساله حل نشده است.
2.
به نظر من دو نوع نگاه می توان به دین داشت:
نگاه نظری
نگاه عملی
در نگاه نظری به دنبال این هستیم که تک تک باورهای دینی مان را با عقل و با هر استدلالی که هست معقول جلوه بدهیم یا حدقل پایه های اعتقادی دینی مان را به شکل معقولانه ای توجیه کنیم.
اما در نگاه عملی سخنی از این پیچیدگی های فلسفی و کلامی نیست فرد روزه می گیرد و فوائد روزه را با همه وجودش لمس می کند، یا فردی اعتقاد به خدا دارد و این اعتقاد را در سرتاسر زندگیش عملا نشان می دهد و به آرامش می رسد ؛بدون اینکه در بحثی سنگین در مورد اثبات خدا و ربانیت خدا، شرکت کرده باشد
3.
به نظر می رسه حلقه مفقوده این روزهای بحث های ما همین نگاه عملی به دین باشد، چرا مدام تلاش کنیم همه چیز را با براهین سخت فلسفی و کلامی اثبات کنیم؟ و دین را از یک برنامه عملی زندگی، به یک مکتب فلسفی تبدیل کنیم و نهایتا از حقیقت تدین که تغییر ساحت وجودی انسان است غافل می مانیم.
برای مثال به این آیه توجه کنید که : فمن یعمل مثقال ذرّةٍ خیراً یره و من یعمل مثقال ذرّةٍ شراً یره»(1)
این آیه تاکید دارد که بدی و خوبی در جهان گمشدنی نیست. این جهان طوری طراحی شده است اولا خوب و بد عمل ما را می فهمد و ثانیا در مقابل اعمال ما عكس العمل متناسب از خود نشان می دهد به تعبیر دیگری جهان نسبت به اعمال و رفتار اخلاقی ما کور و کَر نیست.
حال كسی كه این آیه را باور داشته باشد زندگی بهتری دارد یا كسی كه باوری به این آیه ندارد؟ قطعا كسی كه این آیه را باور داشته باشد زندگی زیباتر،اخلاقی تر و حتی موفق تری خواهد داشت
و به نظر می رسه به همین روش، می توان در مورد بسیاری از مدعیات دینی بدون سخت گیری های فلسفی و کلامی اندیشید و عمل کرد و به آرامش رسید.
پی نوشت
1. زلزال/7،8
طبقه بندی: الهیات،
داغ کن:
در ادیان دو نوع نگاه به کارهای روزانه مطرح شده است:
1)برخی از ادیان بین امور مقدس و امور نامقدس تفکیک کرده اند و بر این باورند که مجموعه کارهایی که ما در طی روز انجام می دهیم برخی شان مقدس است و برخی نامقدس مثلا در مسیحیت خوردن، آشامیدن، استراحت و ازدواج از جمله کارهای عادی (نامقدس) به حساب می آید و از لحاظ دینی و مذهبی هیچ گونه ارزشی ندارد اما کارهایی مثل غسل تعمید، حضور در کلیسا، اعتراف از کارهای مقدس محسوب می شود
2)تفاوتی که اسلام با ادیان دیگر دارد در این معنی است که هیچ کاری نیست که بتوان گفت آن مقدس یا نامقدس است بلکه هر کاری وابسته به نیت فاعل آن کار دارد و حتی اموری که دنیایی ترین امور هستند مثل تجارت اگر نیت های خاصی مدنظر فرد باشد این کار هم امری مقدس محسوب می شود و در عین حال اموری که به ظاهر مقدس هستند مثل نماز اگر نیتی مناسب نداشته باشند بی اجر و پاداش است
پ ن:
دارم فکر می کنم با مبنای دوم چقدر قضاوت در مورد افراد سخت میشه و کسی که مبنای دوم را قبول داشته باشه به راحتی به هر کسی مومن یا اهل دنیا نمی گه
طبقه بندی: اخلاقیات،
برچسب ها: مقدس، نا مقدس، نیت، قضاوت،
داغ کن:
نهارش چیزی نبود جز نان خشك شده ای و مقداری پنیر.
برای همه، همه جور خوراک فکری تهیه می کنند و به همه نظریات افراد مختلف مسلط هستند اما برای سیراب کردن روح خود که از سوالات خسته شده کاری نکرده اند. وقتی از او درباره خدا می پرسی می گوید در این زمینه چند قول مطرح است و به زیبایی نظریات را برایت لیست می کند ولی وقتی می گویی نظر خودت چیست می گوید نظری ندارم این همان حالتی است که هایدگر از آن به حالت گیجی تعبیر می کند او می گوید چون ما شهوت شنیدن و گفتن داریم و در اثر اعمال این شهوت به گیجی فرورفته ایم یعنی هیچ رأی شخصی قابل دفاع نداریم.
از این حالت به زندگی عاریه ای تعبیر شده، زندگی که سرتاسر تقلید است حتی تحقیقش هم تقلیدی است و بدون داشتن رایی از خود
امام کاظم در حدیثی می فراماید:« اللهم لا تجعلنی من المعارین : خدایا من را از انسانها عاریه ای قرار نده.»
پی نوشت
1) الكافی: 2 / 72 / 1
طبقه بندی: الهیات،
برچسب ها: معارین، هایدگر، خوراک فکری،
داغ کن:
عارفی تا پاسی از بامداد را به عبادت مشغول است و مسرور از اینکه توانسته تکلیف دینی اش را انجام دهد و مصداق این جمله شود که صلاةُ الیل مرضاةٌ للرب (1)در نقطه ای دیگر، انقلابی مومن، متون انقلابی و جهادی دین را دستمایه ایجاد جنبش های اجتماعی قرار می دهد و تاکید دارد العامل بالظلم و المعین له والراضی به شركاء ثلاثتهم (2)در سویی دیگر فقیه یا فیلسوفی دیندار روز و شب مشغول مطالعات دینی است و استدلال می کند که پیامبر فرمود طلب العلم فریضه علی کل مسلم(3)
اینجا شاهد 3 نوع دینداری هستیم؛ 3 نوع دیندای که 3 دغدغه متفاوت دارد اما قصه چیست که انقدر تفاوت دینداری وجود دارد؟
یکی از بحث های جدی در روان شناسی دین،سخن از عوامل موثر در کیفیت دینداری ماست.
حدود یک میلیارد و نیم انسان می گویند ما مسلمان هستیم. اما شما در نظر بگیرید مسلمانی یک عارف مثل شمس تبریزی یا مولانا را با مسلمانی طالبان و بن لادن و مسلمانی یک فقیهی که در قم نشسته و مسلمانی یک متفکری که دارد از منظر درد و رنج به مسلمانی نگاه می کند. این ها همگی می گویند ما مسلمانیم.
یکی از روان شناسان دین خانم کابو است،او می گوید : دین مثل آب است، ولی این آب بسته به این که در ظرفی با چه شکل هندسی و با چه رنگی ریخته شود به صورت های مختلف جلوه می کند.
سر مطلب اینجاست که بسیاری از ما دین را بر اساس محدودیت های خود می فهمیم.
گرچه همگی نظرا اعتقاد داریم که مسلمانیم اما در مقام عمل،عملا بر اساس علایق، بخش هایی از دین را پررنگ می کنیم و نسبت به بخشی دیگر کم توجه هستیم.
آنکه انسان برونگرا و کنش گری است به آیات جهادی(جهاد اصغر) توجه می کند و به دنبال انقلاب است و تاکید دارد که دین آمده برای اصلاح جامعه .
آنکه درون گرا و کنش گر است تبدیل به عارفی می شود که کنش های دینی اش در دنیای درونی خودش است و توجه اش جهاد اکبر است و مدام تاکید می کند که دین آمده برای اصلاح درون .
1) ترجمه :«نماز شب، موجب رضایت پروردگاراست.» ارشاد القلوب، ج 1، ص 191
2) ترجمه:«ستمكار و یاور او و آن كه بهستم او راضی باشد هر سه آنان در ستم شریكند.» نهج البلاغه، ص 931
3)ترجمه:«در پی دانش بودن بر هر مسلمانی واجب است.» امالى طوسى، ص 569، ح 1176
طبقه بندی: الهیات،
برچسب ها: تفاوت در دینداری، روان شناسی دین،
داغ کن:
